ПӒШӒ СПОРТ



ПӒШӒМ СПОРТ

 

 

Субъектшӹ спорт доно тӹрлӹмӹ пӓшӓвлӓм споренӓм:

 

индивидуальный паша спорт — пасна эртӹде интересӹм пӓшӓзӹ ылын.

коллективный паша спорт — кынам цилӓ пӓшӓ коллектив интересӹм тӓрвӓтӓш (муш, коллективный паша договор работодатель шуктыдымаш) ӓль лаштыквлӓм (составан классышты пасна).

 

Правоотношение спорт доно тӹрлӹмӹ пӓшӓвлӓм, кыды нӹнӹ гӹц лӓктӓш (права паша ӱзгар гӹц йоген):

 

пӓшӓ, кӹл верц пӓшӓм правонарушение шачшы (муш, но пӓшӓдӓр невыплата, йӓрӓн гишӓн лукмо, др. куштылгынрак пӓшӓ пуат дӓ книгӓм);

 

пӓшӓ, правонарушение кӹлжӹ гӹц лӓктеш, сӹнзӓэм доно кӹлдӓлтшӹ пӓшӓм, т е:

 

лектеш организацивлӓштӹ пӓшӓм виктӓрӓш но пыдыртымыжы дӓ шотышкы. Шамак толшеш, норма ядеш работодатель пӓшӓм ӹштен, технологический пӓшӓвлӓм ак ситӓреп, ӓль ядмы манын, цилӓ кӧргӹштӹш производственный темп заданивлӓм ӹштӓт, молнамшы ванжаш скорость заданим шокта, ӓль пӓшӓ дон тӓрзӹжӹ ак колты, тӹ годымок производственный заданивлӓм ӹштӓт, дӓ т. п., судышкыжы ядмашвлӓ ти шотыш неправомерный пӓшӓзӹжӹ а шотлен ылын.

лектеш-кӹлмӹш доно пыдыртымы гишӓн пуаш работодатель трудоустройство. Шамаклан, пӓшӓ суйымы ылын пыртымы обжаловать саяк отказым пуэн кердеш ыльы.

лийы доно пыдыртымы социальный-партнерский. Примереш, и норма шотыш пӓшӓзӹвлӓ дӓ судебный работодатель коллективный договор ӹштендӓ тӹдӹ задачыжым. Цер техеньы молнам коллективный паша канда, но каждыйжы пасна ӹшке интересвлӓштӹм ӹшӹклӓш кердеш дӓ пӓшӓзӹ ылын.

лийы дон цер доно кӹлӹм участим принимаят (нӹнӹ пӓлен) организацивлӓ вуйлатышы. Муш, организаци гӹц пасна локальный келыштарымаш нӓлмӹ первичный нормативный работодатель профсоюз ӓклӓ;

шачмы гӹц-профессиональный отношенивлӓ гишӓн доно пыдырташ йӓмдӹлӓт, пумы лӹмвлӓ дӓ переподготовка работодатель нӧлтен. Шамаклан, тӹ жепӹн тымдымаш тергӹмӹжӹ паштек ӓль тымдаш шагалтеныт тӱлӓш работодатель тӱвыргӧ испытательный доно тӓрзӹ ылам.

лектеш-пӓшӓ доно пыдыртымы гишӓн договорым отношенивлӓ материальный ответственность вел. Муш, эксӹкӹш цер цицок законодательствыжы дон тӓрзӹжӹ работодатель кӹчӓлӓш мода пӓшӓм, тӹдӹ кокла пашадар эртӓрӓт, ӹшке кушташ;

лектеш контрольым пыдыртымыжы дӓ шотышкы доно питӹрӹмӹ. Тенге, норма пыдыртымы семӹнь кычылтмаш административный пӓшӓштӹ паштек оролен кердӓм ответственность работодатель обжаловать йӓрӓн дӓ пӓшӓзӹвлӓн, тенгеок вел кердӹнӹт расследовани обжаловать ӓкшӹ гишӓн чӹдӹ лиэш гӹнь, тӹдӹн содержанижӹ доно келшӹшӹ дӓ ак решӓш;

лектеш-кӹлмӹш разрешеним спорт доно пыдыртымы пӓшӓ. Шамак толшеш, вел, спораш ак паша шотышто комиссий решенивлӓ семӹнь, тӹдӹ судвлӓн решеним обжаловать, забастовка эртӓрӹмӹ шотлен кердеш, тенге работодатель саяк суйымы ылын.

лектеш-кӹлӹм социальный страховани обязательный дон пыдыртенӓм. Шамак толшеш, пӓшӓзӹ больничный работодатель тӱлӓш кредалмек отказы, кӱ гӹнят сек кужы кечӹ работодатель тӱлӓлтеш закон семӹнь, вӓрӹштӹш пӓшӓзӹвлӓ дӓ ктс сӓрнӓл.